Het korte antwoord
Ja, katten kunnen denken. Ze leren snel door ervaringen en associaties, kijken dingen af en onthouden vooral wat fijn of juist vervelend was. Katten denken in beelden, geluiden, geuren en gevoelens, en ze leven vooral in het nu. Ze voelen emoties als blijdschap, angst, frustratie en affectie, en ze hechten zich echt aan hun baasje.
Kunnen katten denken?
Katten kunnen absoluut denken. Hun brein neemt besluiten, slaat herinneringen op en legt razendsnel verbanden. Ze doen dat alleen op hun eigen manier, niet zoals wij.
Over hun toekomst piekeren ze niet, en wat anderen van ze vinden, interesseert ze nul komma nul. Maar strategisch nadenken kunnen ze wel. Een kat lost een voerpuzzel op, zolang er maar een snack tegenover staat.
Zo leert een kat
Een kat leert op drie manieren: door associaties, door te kijken en door te onthouden.
| Zo leert je kat | Voorbeeld |
| Associaties | Jij opent de kastdeur, en je kat denkt meteen aan snoepjes |
| Kijken en nadoen | Je kat ziet hoe jij een deur opent en probeert het zelf |
| Onthouden | Je kat weet weken later nog waar hij iets lekkers vond |
Katten leren door associaties
Katten zijn dus bijzonder intelligent. Ze leren supersnel door ervaringen op te doen en het maken van associaties en verbindingen. En dat is typisch kattengedrag. Een paar voorbeelden:
- Jij opent een kastdeur –> je kat denkt aan kattensnoepjes
- De voordeur gaat open –> je kat rent naar de voordeur toe om je te begroeten
- Je wekker gaat –> je kat weet dat hij eten krijgt
Yvon Sweere, gedragstherapeut voor katten, zegt: ‘Katten begrijpen verbanden razendsnel en onthouden ze ook. Ze weten bijvoorbeeld precies waar de snoepjes liggen, zelfs als jij probeert slim te zijn en ze op een andere plek neerlegt.
En hoewel katten hoogstwaarschijnlijk niet over hun toekomst nadenken of zich zorgen maken om de mening van anderen (daar verspillen katten hun tijd sowieso niet aan), kunnen ze wel strategisch nadenken. Zo kunnen katten bijvoorbeeld puzzels oplossen. Leuk aan katten is dan weer dat daar dan wel iets tegenover moet staan. En dat is vaak een lekkere snack.
Katten leren door te observeren
Katten kunnen ook leren door te kijken. Ze vinden het reuze interessant om te ontdekken hoe jij een deur opendoet en zullen (als ze daar iets aan hebben) dat na proberen te doen. Je kunt op internet filmpjes vinden van katten die kranen aanzetten. Of leren hoe ze het licht aan of uit kunnen doen.
Katten leren door te onthouden
Katten hebben ook een heel goed geheugen. Dingen die maanden geleden zijn gebeurd kunnen ze zich meestal goed herinneren – vooral als de herinnering ze laat denken aan iets fijns of vervelends. Hun geheugen werkt dus vooral op basis van de emotie die ze erbij gevoeld hebben: het was leuk of het was niet leuk. Als katten dingen leuk vinden (positief), dan leren ze dat snel en herhalen ze het ook. Dingen die katten niet leuk vonden (negatief) ontwijken ze later vaak. Een bezoek aan de dierenarts bijvoorbeeld – één keer is vaak genoeg voor een blijvend trauma. Dus ja, katten kunnen zéker denken!
Wist je dat katten echt in het moment leven? Ze piekeren niet over gisteren en maken zich geen zorgen over morgen. Alleen wat nu gebeurt, telt. Zie je een kat genieten van een zonnestraal of uitgebreid krabben aan een krabpaal? Dan is hij helemaal aanwezig in het nu – mindful, zonder yoga of meditatie. Daar kunnen wij mensen nog wat van leren!
Hebben katten een goed geheugen?
Ja, katten hebben een goed geheugen. Ze herinneren zich dingen van maanden geleden, vooral als die herinnering een sterk gevoel opriep.
Hun geheugen werkt op emotie: was het leuk of niet leuk? Fijne ervaringen leren ze snel en herhalen ze graag. Nare ervaringen, zoals een bezoek aan de dierenarts, onthouden ze ook goed. Daarom vermijdt je kat de reismand soms nog lang daarna.
Slimmer dan je denkt
Zijn katten slim? Ja, slimmer dan veel mensen denken. Ze leren snel, lossen puzzels op en passen zich aan nieuwe situaties aan. Op internet vind je zelfs filmpjes van katten die zelf de kraan opendraaien of het licht aandoen.
Die slimheid zie je vooral als er iets te halen valt. Jouw Rebel doet echt niets voor niks, maar voor een snack blijkt hij ineens een kleine Einstein.
Hoe denkt een kat?
Een kat denkt vooral in beelden, geluiden, geuren en gevoelens. Zijn denken is gericht op overleven en, geen verrassing, op comfort.
Het kattenbrein is gevoelig voor routines. Verplaats je de voerbak, dan raakt je kat even in de war. Niet omdat hij de bak niet vindt, maar omdat zijn interne kaart van het huis ineens niet meer klopt. Na een tijdje past hij die kaart weer aan.
Waar een kat aan denkt
Wat denken katten de hele dag? Kort door de bocht vier dingen:
- Eten
- Slapen
- Jagen
- Knuffelen (als hij er zin in heeft)
Katten leven echt in het nu. Ze piekeren niet over gisteren en maken zich geen zorgen over morgen. Ligt jouw kat in een zonnestraal of krabt hij uitgebreid aan zijn krabpaal? Dan is hij helemaal in het moment. Mindful, zonder yoga.
Wat vinden katten van mensen (en van hun baas)?
Katten zien ons niet als soortgenoten, maar bouwen wel een sterke vriendschap met ons op. Ze zien ons niet als familie maar wel als ‘oké’ en herkennen onze stem. Katten weten precies wie hun persoonlijke ‘blikopener’ is, van wie ze altijd snoepjes krijgen en wie ze beter niet kunnen storen. Sterker nog: katten maken onderscheid tussen de verschillende mensen die in hun huis wonen en reageren op iedereen op een andere manier.
Dus hoe denken katten over mensen? We zijn een belangrijk onderdeel van hun sociale kring. Ze hechten zich op hun eigen manier aan ons. De ene kat gaat het liefst zijn eigen weg terwijl een andere lekker tegen je aan komt liggen op de bank. Dan ben je geslaagd voor de ultieme kattenkeuring en weet je meteen of je kat je leuk vindt (bron: newscientist).
Welke emoties heeft een kat?
Als je denkt dat katten koel en afstandelijk zijn, dan onderschat je deze leuke dieren. Katten voelen namelijk van alles en doen dat op een manier die heel veel lijkt op hoe wij mensen emoties ervaren. Katten ervaren dagelijks emoties zoals:
- Angst
- Blijdschap
- Frustratie
- Irritatie
- Boosheid
- Verveling
- Nieuwsgierigheid
- Affectie (houden van)
- Tevredenheid
Emoties bij katten zijn verder heel erg verbonden aan hun (veilige) omgeving. Katten houden van voorspelbaarheid en kunnen snel uit balans raken als er veel verandert. Een nieuwe bank? Spanning. Drukke kinderen op bezoek? Stress. Een verbouwing? Vre-se-lijk!
Is je kat vaak angstig? Dan maak je hem blij met een hoge krabpaal, want daar kan hij zich niet alleen veilig in terugtrekken, maar ook heerlijk aan krabben. En daarvan ontspant elke kat!
Katten zijn gewoontedieren en hoe ze zich voelen hangt erg af van een vertrouwde en rustige omgeving. Wordt die rust en regelmaat verstoord, dan merk je dat aan een kat: die gaat zich verstoppen, te vaak wassen en kan geïrriteerd of onzindelijk worden. Een kat laat daarmee merken dat hij zich niet fijn voelt (bron: kattenkenniscentrum).
Maar katten kunnen ook spelen, relaxen en genieten! Ligt je kat languit in de zon, speelt hij fanatiek met een kattenspeeltje of trappelt je kat op een kussentje of deken? Dan zie je pure tevredenheid bij je kat. Het is dan ook belangrijk dat we als kattenbaas die positieve emoties stimuleren. En dat doe je door dagelijks met je kat te spelen, knuffelen en hem aandacht, zorg of rust te geven als hij dat nodig heeft.
Wetenschappers weten nog niet zeker of katten complexere gevoelens zoals jaloezie of schuld kunnen ervaren zoals wij dat doen. Maar ze weten nu wel dat katten veel meer voelen en ervaren dan we ooit dachten. Dus als je kat zich een keer anders gedraagt, kijk dan niet alleen naar wat hij doet, maar probeer te begrijpen hoe hij zich voelt. Als je hun gedrag begrijpt, dan zeggen katten heel veel!
Weten hoe katten met ons communiceren? Lees dan onze Minicursus Kattentaal eens!
Katten denken, voelen en beleven hun wereld op hun eigen unieke manier. Ze leven in het nu, volgen hun instinct en zijn emotioneel veel slimmer dan we vaak denken. Katten piekeren niet, maar voelen, reageren en gaan weer door. Dat maakt ze niet alleen heel interessant, maar ook wezens om wat van te leren.
Veelgestelde vragen
Ja. Je kat herkent je stem en maakt onderscheid tussen de mensen in huis. Hij reageert op iedereen net een beetje anders.
Dat weten wetenschappers nog niet zeker. Wel is duidelijk dat katten veel meer voelen en ervaren dan we lang dachten.
Katten hebben net als mensen diepe slaapfases. Trillen zijn poten, staart of oren tijdens het slapen? Grote kans dat hij dan aan het dromen is. Lees meer over het slaapgedrag van katten.
Let op zijn lichaamstaal en geluiden: staart, oren, ogen en houding vertellen veel. Lees onze mini-cursus kattentaal en ontdek wat de geluiden van je kat betekenen.
Disclaimer
Petrebels is geen dierenarts of gedragsdeskundige: alle content, informatie en tips op deze pagina is bedoeld om je te inspireren en hebben een informatief karakter. Heeft je kat klachten of problemen en twijfel je over de gezondheid van je kat? Ga dan altijd naar de dierenarts of een gedragsdeskundige.
