Vraag jij je wel eens af wat er in het koppie van je kat omgaat als hij je vanaf de vensterbank zit aan te staren? Lees dan gauw verder, want katten denken en voelen een stuk meer dan je misschien zou verwachten!
Op deze pagina lees je:
- Of katten kunnen denken
- Hoe een kat denkt
- Wat katten denken
- Wat katten van mensen vinden (en van hun baas)
- Welke emoties een kat heeft
1. Kunnen katten denken?
Katten kunnen absoluut denken! Ze staan dan wel bekend als eigenwijze en eigenzinnige dieren die graag slapen, maar vergis je niet: onder dat schattige uiterlijk zit een behoorlijk slim brein verstopt. Want uit onderzoek blijkt dat een kattenbrein besluiten kan nemen, dingen kan plannen en herinneringen kan opslaan.
Katten leren door associaties
Katten zijn dus bijzonder intelligent. Ze leren supersnel door ervaringen op te doen en het maken van associaties en verbindingen. En dat is typisch kattengedrag. Een paar voorbeelden:
- Jij opent een kastdeur –> je kat denkt aan kattensnoepjes
- De voordeur gaat open –> je kat rent naar de voordeur toe om je te begroeten
- Je wekker gaat –> je kat weet dat hij eten krijgt
Yvon Sweere, gedragstherapeut voor katten, zegt: ‘Katten begrijpen verbanden razendsnel en onthouden ze ook. Ze weten bijvoorbeeld precies waar de snoepjes liggen, zelfs als jij probeert slim te zijn en ze op een andere plek neerlegt.
En hoewel katten hoogstwaarschijnlijk niet over hun toekomst nadenken of zich zorgen maken om de mening van anderen (daar verspillen katten hun tijd sowieso niet aan), kunnen ze wel strategisch nadenken. Zo kunnen katten bijvoorbeeld puzzels oplossen. Leuk aan katten is dan weer dat daar dan wel iets tegenover moet staan. En dat is vaak een lekkere snack.
Katten leren door te observeren
Katten kunnen ook leren door te kijken. Ze vinden het reuze interessant om te ontdekken hoe jij een deur opendoet en zullen (als ze daar iets aan hebben) dat na proberen te doen. Je kunt op internet filmpjes vinden van katten die kranen aanzetten. Of leren hoe ze het licht aan of uit kunnen doen.
Katten leren door te onthouden
Katten hebben ook een heel goed geheugen. Dingen die maanden geleden zijn gebeurd kunnen ze zich meestal goed herinneren – vooral als de herinnering ze laat denken aan iets fijns of vervelends. Hun geheugen werkt dus vooral op basis van de emotie die ze erbij gevoeld hebben: het was leuk of het was niet leuk. Als katten dingen leuk vinden (positief), dan leren ze dat snel en herhalen ze het ook. Dingen die katten niet leuk vonden (negatief) ontwijken ze later vaak. Een bezoek aan de dierenarts bijvoorbeeld – één keer is vaak genoeg voor een blijvend trauma. Dus ja, katten kunnen zéker denken!
Wist je dat katten echt in het moment leven? Ze piekeren niet over gisteren en maken zich geen zorgen over morgen. Alleen wat nu gebeurt, telt. Zie je een kat genieten van een zonnestraal of uitgebreid krabben aan een krabpaal? Dan is hij helemaal aanwezig in het nu – mindful, zonder yoga of meditatie. Daar kunnen wij mensen nog wat van leren!
2. Hoe denkt een kat?
Katten denken vooral in beelden, geluiden, geuren en gevoelens. Dat verklaart ook waarom ze zo goed zijn in het onthouden van plekken waar ze ooit iets lekkers hebben gevonden – zelfs als dat weken geleden was. En waarom ze bepaalde mensen wel (of juist niet) vertrouwen. De manier waarop katten denken is vooral gericht op overleving en – geen verrassing – comfort.
Routines en gewoonten
Een ander kenmerk van het kattenbrein is dat het gevoelig is voor routines en patronen. Verander je plotseling de plek van de voerbak, dan raakt je kat eerst even in de war. En niet omdat je kat de voerbak niet meer kan vinden, maar omdat hun interne kaart dan even niet meer klopt. Katten bouwen een mentaal beeld van hun vertrouwde omgeving en alles wat daarin niet meer past zorgt voor verwarring. En soms zelfs stress. Maar toch zijn katten flexibel en passen ze hun kaart uiteindelijk weer aan, aan de nieuwe situatie.
De manier van denken van katten is een slimme combinatie van instinct, ervaring en aanpassingsvermogen. Ze denken niet zoals wij mensen dat doen, maar op hun eigen slimme manier. Wat er precies in hun koppie omgaat, zullen we nooit helemaal weten. Maar één ding is zeker: katten hebben een heel slim en gevoelig brein.
3. Wat denken katten?
Katten zijn niet bezig met het plannen van hun pensioen of het analyseren van hun jeugdtrauma’s. Maar waar denken katten meestal aan? Kort door de bocht genomen denken katten aan 4 dingen, namelijk:
- Eten
- Slapen
- Jagen
- Knuffelen (als ze daar zin in hebben)
4. Wat vinden katten van mensen (en van hun baas)?
Katten zien ons niet als soortgenoten, maar bouwen wel een sterke vriendschap met ons op. Ze zien ons niet als familie maar wel als ‘oké’ en herkennen onze stem. Katten weten precies wie hun persoonlijke ‘blikopener’ is, van wie ze altijd snoepjes krijgen en wie ze beter niet kunnen storen. Sterker nog: katten maken onderscheid tussen de verschillende mensen die in hun huis wonen en reageren op iedereen op een andere manier.
Dus hoe denken katten over mensen? We zijn een belangrijk onderdeel van hun sociale kring. Ze hechten zich op hun eigen manier aan ons. De ene kat gaat het liefst zijn eigen weg terwijl een andere lekker tegen je aan komt liggen op de bank. Dan ben je geslaagd voor de ultieme kattenkeuring en weet je meteen of je kat je leuk vindt (bron: newscientist).
5. Welke emoties heeft een kat?
Als je denkt dat katten koel en afstandelijk zijn, dan onderschat je deze leuke dieren. Katten voelen namelijk van alles en doen dat op een manier die heel veel lijkt op hoe wij mensen emoties ervaren. Katten ervaren dagelijks emoties zoals:
- Angst
- Blijdschap
- Frustratie
- Irritatie
- Boosheid
- Verveling
- Nieuwsgierigheid
- Affectie (houden van)
- Tevredenheid
Emoties bij katten zijn verder heel erg verbonden aan hun (veilige) omgeving. Katten houden van voorspelbaarheid en kunnen snel uit balans raken als er veel verandert. Een nieuwe bank? Spanning. Drukke kinderen op bezoek? Stress. Een verbouwing? Vre-se-lijk!
Is je kat vaak angstig? Dan maak je hem blij met een hoge krabpaal, want daar kan hij zich niet alleen veilig in terugtrekken, maar ook heerlijk aan krabben. En daarvan ontspant elke kat!
Katten zijn gewoontedieren en hoe ze zich voelen hangt erg af van een vertrouwde en rustige omgeving. Wordt die rust en regelmaat verstoord, dan merk je dat aan een kat: die gaat zich verstoppen, te vaak wassen en kan geïrriteerd of onzindelijk worden. Een kat laat daarmee merken dat hij zich niet fijn voelt (bron: kattenkenniscentrum).
Maar katten kunnen ook spelen, relaxen en genieten! Ligt je kat languit in de zon, speelt hij fanatiek met een kattenspeeltje of trappelt je kat op een kussentje of deken? Dan zie je pure tevredenheid bij je kat. Het is dan ook belangrijk dat we als kattenbaas die positieve emoties stimuleren. En dat doe je door dagelijks met je kat te spelen, knuffelen en hem aandacht, zorg of rust te geven als hij dat nodig heeft.
Wetenschappers weten nog niet zeker of katten complexere gevoelens zoals jaloezie of schuld kunnen ervaren zoals wij dat doen. Maar ze weten nu wel dat katten veel meer voelen en ervaren dan we ooit dachten. Dus als je kat zich een keer anders gedraagt, kijk dan niet alleen naar wat hij doet, maar probeer te begrijpen hoe hij zich voelt. Als je hun gedrag begrijpt, dan zeggen katten heel veel!
Weten hoe katten met ons communiceren? Lees dan onze Minicursus Kattentaal eens!
Katten denken, voelen en beleven hun wereld op hun eigen unieke manier. Ze leven in het nu, volgen hun instinct en zijn emotioneel veel slimmer dan we vaak denken. Katten piekeren niet, maar voelen, reageren en gaan weer door. Dat maakt ze niet alleen heel interessant, maar ook wezens om wat van te leren.
Disclaimer
Petrebels is geen dierenarts of gedragsdeskundige: alle content, informatie en tips op deze pagina is bedoeld om je te inspireren en hebben een informatief karakter. Heeft je kat klachten of problemen en twijfel je over de gezondheid van je kat? Ga dan altijd naar de dierenarts of een gedragsdeskundige.
