1. Wat is een territorium voor katten?
Katten zijn dieren die hun veiligheid heel belangrijk vinden. Daarom heeft elke kat een eigen territorium – dat is zijn persoonlijke gebied waar hij zich prettig en veilig voelt. En waarin hij eet, slaapt en speelt, in een krabpaal bijvoorbeeld. Katten delen hun territorium op in zones:
- Kerngebied: hier slaapt en eet je kat
- Leefgebied: hier loopt je kat elke dag rond en speelt hij
- Jachtgebied: dat is vooral buiten, waar hij jaagt en rondkijkt
Als er iets verandert in een van die gebieden, dan kan een kat zich onveilig voelen – er is tenslotte voor zijn gevoel iets mis met zijn territorium. Dat kan een verhuizing zijn, een nieuwe kat in huis/in de buurt of een nieuwe geur in huis. Als je kat daar gevoelig voor is en zich bedreigd voelt, dan gaat hij zijn territorium extra markeren om weer controle te krijgen (bron: Praktijk voor Kattengedrag).
Tip: je helpt je kat door een stevige krabpaal of krabton op een plek te zetten waar hij graag is of vaak langsloopt. Dat is namelijk een fijne plek voor je kat dat hij als zijn eigendom kan markeren.
2. Waarom markeren katten hun territorium?
Als katten hun territorium markeren, dan is dat voor hen een manier om te zeggen: ‘Dit is van mij en hier mag een andere kat of indringer niet komen!’. Ze doen dit om grenzen aan te geven en om zichzelf veilig te voelen. En het voorkomt ook conflicten met andere katten (bron: VCA Hospitals).
Wrijft jouw kat ook wel eens tegen jou aan? Dan zet hij zijn geur op jou en laat hij zien dat hij je vertrouwt, zich veilig voelt bij je en je ziet als een deel van zijn groep.
3. Hoe markeren katten hun territorium?
Katten gebruiken meerdere methoden om hun geur achter te laten en zo hun territorium te markeren. We zetten die even voor je op een rijtje.
Wrijven en kopjes geven
Katten hebben geurklieren op hun kop, wangen, kin en op hun rug, vlak bij de staart. Als ze langs meubels of jouw benen wrijven, dan laten ze hun geur achter en maken hun omgeving vertrouwd. Wij noemen dat ‘kopjes geven’. (bron: TVMF)
Poepen (ontlasting)
De meeste katten poepen graag buiten – lekker in de bosjes of een laag aarde. Sommige katten gebruiken hun poep om geur achter te laten in hun territorium. Want dan kunnen andere katten ruiken dat ze daar niet mogen komen.
Urine sproeien
Als een kat ‘normaal’ plast, dan ziet dat eruit als een straal – net als bij mensen. Maar katten kunnen ook sproeien – dan tillen ze hun staart op en spuiten ze ergens een klein straaltje urine tegenaan. De urine die je kat op dat moment sproeit bevat sterk ruikende feromonen en is bedoeld om zijn territorium af te bakenen. (bron: ASPCA)
Krabben
Katten hebben kleine geurklieren tussen de kussentjes van hun voeten. Als een kat ergens aan krabt, dan laat hij onzichtbare geursporen en zichtbare krabsporen achter op het voorwerp. Dat is dus een dubbel signaal: geur en beeld. (bron: LICG) Wil je niet dat je kat aan je meubels krabt? Zet dan een krabpaal in huis. Of maak een mooie kattenmuur voor hem!
4. Waarom plast een kat in huis en hoe los je dat op?
We hebben hierboven het verschil uitgelegd tussen sproeien en plassen – en hoe je dat herkent. Goed om te weten, want sproeien is iets anders dan in huis plassen. We leggen dat hieronder aan je uit:
Waarom plassen katten in huis?
Als een kat in huis plast, dan heeft dat vaak een medische of lichamelijke oorzaak en moet je hem zo snel mogelijk door een dierenarts laten nakijken. Een kat die in huis plast heeft namelijk vaak last van ongemak of pijn. Denk aan bijvoorbeeld een urineweginfectie, problemen met zijn nieren of gewrichten. Of je kat is niet blij met de plek of de soort kattenbakvulling.
Waarom sproeien katten in huis (markeren)?
Als je kat in huis sproeit (zie alinea 3), dan markeert hij zijn territorium: je kat sproeit een klein straaltje urine op een verticaal oppervlak om zijn geur af te geven. Je kat doet dat niet voor niets. Dit kan er aan de hand zijn:
- Zijn territorium wordt bedreigd – je kat ziet bijvoorbeeld een andere kat door het raam.
- Je kat heeft ruzie met een andere kat (buiten of in huis) of een andere kat wil zijn territorium inpikken.
- De omgeving van je kat verandert – nieuwe meubels, een verhuizing of de komst van een kind of andere bewoner.
- Je kat is niet gesteriliseerd en zijn (of haar, want dat kan ook) hormonen zorgen ervoor dat hij extra wil markeren.
- Je kat heeft stress of is onzeker in zijn leefomgeving.
Oplossingen voor katten die in huis sproeien
- Laat de kat steriliseren bij de dierenarts.
- Raakt je kat van streek door andere katten die buiten zijn? Doe de gordijnen dan wat vaker dicht.
- Geef je kat meerdere krabpalen om lekker aan te krabben en zo zijn territorium te markeren. En kies een hoge krabpaal met knusse slaaphuisjes zodat je kat zich kan terugtrekken.
- Gebruik producten met feromonen (zoals Feliway) om voor meer rust te zorgen.
- Zet de kattenbak op een rustige plek in huis.
- Haal de urine zoveel als mogelijk weg met speciale geurverwijderaars, zodat je kat daar niet opnieuw gaat sproeien.
Samengevat: Hoe zorg je ervoor dat je kat niet meer in huis plast of sproeit? Dat doe je eerst door te onderzoeken of je kat plast of sproeit, naar de dierenarts te gaan en je kat helpt met medische hulp of slimme aanpassingen in huis.
5. Hoe herken je probleemgedrag bij katten?
Territorium markeren door krabben en sproeien hoort bij normaal kattengedrag. Als je kat je kopjes geeft, aan zijn krabpaal krabt of buiten eens een keertje sproeit, dan is dat natuurlijk helemaal oké.
Maar soms kan het gedrag van je kat niet normaal zijn. Denk dan aan sproeien in huis en op meerdere plekken, aan je meubels krabben of in huis poepen. Doet jouw kat dit? Dan moet je even contact opnemen met de dierenarts – er is misschien iets aan de hand met je kat. [bron: VCA Hospitals]
6. Hoe help je jouw kat?
- Hou de gezondheid van je kat in de gaten en ga naar de dierenarts als je twijfelt of als je je zorgen maakt.
- Geef je kat altijd meerdere kattenbakken, vul die met goede kattenbakvulling en zet ze op een rustige plek in huis.
- Geef je kat een stabiele krabpaal en zet die in zijn favoriete ruimte neer. Meer dan één kat in huis? Zorg dan ook voor meerdere krabpalen of ga voor een grote krabpaal die ruimte heeft voor iedereen.
- Geef je kat altijd tijd om te wennen aan nieuwe meubels, situaties of mensen.
- Beloon je kat bij goed gedrag – geef hem een aai of lekkere snack als hij zijn nieuwe krabpaal gebruikt of als hij weer netjes op de kattenbak gaat.
- En straf een kat nooit!
7. Samenvatting
- Katten markeren hun territorium om zich veilig te voelen en om met andere katten te communiceren.
- Hun territorium bestaat uit een kerngebied (slapen/eten), leefgebied (dagelijkse routes) en jachtgebied (vaak buiten).
- Veranderingen in deze gebieden kunnen stress veroorzaken, waardoor katten meer gaan markeren.
- Katten markeren hun territorium door kopjes te geven, aan voorwerpen te krabben, te sproeien en (heel soms) poepen.
- Als je kat in huis plast, is er vaak iets medisch aan de – schakel altijd een dierenarts in.
- Sproeien in huis is meestal territoriumgedrag – dat kan door stress, veranderingen, andere katten of hormonen komen.
- Oplossingen tegen in huis plassen of sproeien: ga eerst naar de dierenarts en vraag om advies. Is je kat gezond en in orde, bespreek dan of het goed is om je kat te laten steriliseren. Plus: doe gordijnen dicht als je kat onrustig wordt van andere katten buiten, koop een krabpaal, geef je kat rust en ruimte, gebruik meerdere kattenbakken met goede kattenbakvulling, zet die op een rustige plek en maak goed schoon in huis.
- Probleemgedrag herken je aan veel sproeien of krabben op ongewenste plekken.
- Help je kat met medische zorg, goede voorzieningen, tijd om te wennen en beloningen.
- Word niet boos en straf je kat nooit!
Leestip: Wil je kat zijn krabpaal niet gebruiken? Met deze tips helpen we je op weg!
Je weet nu dat het heel normaal is dat katten hun territorium markeren met krabben en sproeien. Meestal is dat heel normaal, maar soms heeft je kat stress of een medisch probleem. Met de hulp van je dierenarts en de tips op deze pagina help je je kat om zich gezond en veilig te voelen. En hou je je huis mooi en schoon!
Disclaimer
Petrebels is geen dierenarts of gedragsdeskundige: alle content, informatie en tips op dit blog zijn bedoeld om je te inspireren en hebben een informatief karakter. Heeft je kat klachten of problemen en twijfel je over de gezondheid van je kat? Ga dan altijd naar de dierenarts of een gedragsdeskundige.
