Kattenkwaad of een gedragsprobleem: uitleg en oplossingen

Krabt je kat aan je bank, plast hij naast de bak of is hij agressief? Dat is vaak geen kattenkwaad, maar een teken dat er iets mis is. Hier lees je wat dat kan zijn en geven we tips en oplossingen.

Op deze pagina lees je:

1. Welke gedragsproblemen veel voorkomen bij katten
2. Hoe je een kat met een gedragsprobleem helpt
3. Of het normaal is dat een kat je aanstaart (en wat het betekent)
4. Hoe je voorkomt dat je kat aan je bank krabt
5. Wat zoomies zijn en hoelang die mogen duren
6. Hoe je ongewenst gedrag afleert
7. Korte samenvatting van de informatie op deze pagina

1. Welke gedragsproblemen komen veel voor bij katten?

Net als mensen, kunnen ook katten gedragsproblemen hebben of ontwikkelen. Maar wat is een gedragsprobleem eigenlijk? Je kunt dat zien als ongewenst gedrag – dus dingen die je kat doet die voor jou niet fijn zijn, maar voor hem ook niet. Denk dan bijvoorbeeld aan:

• Aan meubels krabben of dingen stukmaken
• Poepen of plassen naast de kattenbak of op ongewenste plekken in huis
• Agressief gedrag in de vorm van krabben of bijten
• Onrustig of hyperactief zijn
• Veel miauwen of zich terugtrekken

Maar let op: wat wij al snel probleemgedrag noemen, is voor een kat vaak normaal gedrag dat uit de hand is gelopen. Of een medische oorzaak heeft, zoals stress, verveling, frustratie, angst of pijn. Katten die ongewenst gedrag laten zien doen dat dus niet om je te pesten of omdat ze het leuk vinden om dingen stuk te maken. Het is een signaal dat er iets aan de hand is en het is jouw verantwoordelijkheid om op zoek te gaan naar de oorzaak.

2. Hoe help je een kat met een gedragsprobleem?

Als een kat probleemgedrag laat zien, dan moet je eerst uitzoeken waarom je kat zich zo gedraagt en daarna pas het gedrag proberen te veranderen. Kijk naar je kat en de omgeving waarin hij leeft: heef je kat genoeg uitdaging, is je kat eenzaam, heeft hij pijn, zijn er genoeg rustige plekken in huis en is de kattenbak wel schoon? Deze stappen helpen je vast op weg:  

• Geef je kat een goede krabpaal met alles wat je kat nodig heeft om te krabben, klimmen en spelen. En voor krabpalen geldt de regel: meer is altijd beter!
• Speel elke dag met je kat – dan kan hij zijn energie kwijt.
• Wissel kattenspeelgoed regelmatig af en kijk goed naar wat je kat leuk vindt.
• Gebruik goede kattenbakvulling en zet de kattenbak op een rustige plek in huis.
• Geef je kat plekken waar hij zich rustig terug kan trekken – uit de buurt van kleine kinderen of andere huisdieren.
• Ga naar de dierenarts als je kat naast de bak plast of poept. Of als hij agressief gedrag vertoont. Je kat kan ziek zijn of pijn hebben.
• Denk je dat je kat niet genoeg drinkt? Zet dan meerdere drinkbakken in huis neer en vul aan met een drinkfontein.

Helpen deze stappen niet of maak je je zorgen? Ga dan naar je dierenarts of raadpleeg een kattengedragstherapeut. En hoe vaak je met je kat moet spelen, dat lees je in dit artikel.

3. Is het normaal dat een kat je aanstaart (en wat betekent het)?

Het kan best ongemakkelijk voelen: een kat die je aanstaart. Maar vaak is er helemaal niets aan de hand en is de kat gewoon vriendelijk. Want katten gebruiken oogcontact om informatie over je te verzamelen of om contact met je te maken. Knippert een kat met zijn ogen als hij naar je kijkt? Dan laat hij aan je weten dat hij op zijn gemak is en dat hij graag wil dat jij je ook op je gemak voelt bij hem.

Zijn de pupillen van de kat groot, zwiept hij met zijn staart en is zijn lijf gespannen? Dan kun je de kat beter met rust laten, want dan is hij erg opgewonden, bang of gefrustreerd. En dat gaat vanzelf over.

Tip: geef je kat een veilige (hogere) plek vanaf waar hij mensen kan observeren zonder zich bedreigd te voelen. Een hoge krabpaal met slaapplekken is ideaal!

4. Hoe voorkom je dat je kat aan je bank (of meubels) krabt?

Krabben aan voorwerpen is heel gewoon kattengedrag – het hoort bij hun natuur. Een kat verzorgt met krabben zijn nagels, markeert zijn territorium, houdt zijn spieren soepel én krabben zorgt voor ontlading van zowel positieve als negatieve energie. Heb je geen goede krabplek in huis? Dan is het dus helemaal niet gek dat je kat aan je meubels gaat krabben. En dat los je op door goede en genoeg krabpalen in huis neer te zetten.

Merk je dat je kat erg moet wennen aan de nieuwe krabpaal? Lees dan dit artikel: Hier vind je tips om je kat te laten wennen aan zijn nieuwe krabpaal.

5. Wat zijn zoomies en hoelang mogen die duren?

Raast jouw kat wel eens als een dolle door het huis? Dan lijkt het alsof hij een beetje gek aan het doen is, maar het is heel normaal. Dat zijn katten-zoomies – zo verwerken katten wat ze allemaal hebben meegemaakt en raken ze hun energie even kwijt. Dit komt voor bij elke kat, maar vooral bij binnenkatten en kittens. Lekker laten gaan dus. Heeft je kat heel vaak zoomies of houdt hij je wakker met zijn gekke gedrag? Dan kan het ook betekenen dat je kat zich verveelt. En dat los je heel makkelijk op door:

1. Vaker met hem te spelen – het liefst 3 keer per dag een paar minuten
2. Hem voldoende uitdagend speelgoed te geven – en wissel elke week af
3. Een kattenmuur in huis te maken – dat is een perfecte plek voor katten om in te klimmen en spelen. En die kun je helemaal zelf ontwerpen!

6. Hoe leer je ongewenst gedrag af bij je kat?

Katten zijn slimme en lieve dieren. Als zij ongewenst gedrag vertonen, dan is er vaak wat aan de hand of je huis is niet goed ingericht voor je kat. Hierboven kon je al lezen wat je daaraan kunt doen.Maar het is ook belangrijk om je kat nooit te straffen, want dat werkt niet én is niet fijn voor je kat – hij wordt er bang of gestrest van. Dit werkt wél:

1. Voorkom ongewenst gedrag: bied een goed alternatief zoals een krabpaal en een passende kattenbak met goede kattenbakvulling.
2. Onderbreek ongewenst gedrag zonder boos te worden – zeg met een lage stem ‘nee’ en haal je kat rustig weg uit de situatie.
3. Beloon goed gedrag direct met positieve aandacht, even spelen of een lekkere kattensnack.
4. Maak de omgeving leuk voor je kat: zorg voor voldoende rustplekken, gebruik voerpuzzels, wissel speelgoed af en zet de kattenbak en de krabpaal op een plek waar je kat graag is.
5. Heb geduld: geef je kat de kans om nieuw en goed gedrag te oefenen. En maak dat met beloningen leuker dan het ongewenste gedrag.

7. Ongewenst kattengedrag oplossen: korte samenvatting

• Leer je kat kennen en ontdek wat normaal gedrag is en welk gedrag een signaal kan zijn dat er iets mis is met je kat.
• Zoek naar de oorzaak van het ongewenste gedrag en probeer dat (samen met je dierenarts) op te lossen.
• Geef je kat uitdaging, een fijne routine en veilige rustplekken
• Zorg voor voldoende krabpalen, kattenspeelgoed, een fijne kattenmand en vul drinkbakken aan met een drinkfontein.
• Straf je kat nooit, maar leer hem met geduld aan wat je wél goed gedrag vindt.

Als je dit artikel hebt gelezen, dan weet je dat gedragsproblemen bij katten vaak geen kattenkwaad zijn – ongewenst gedrag is vaak een boodschap die vertelt dat er iets aan de hand is. Je kat doet niet raar of vervelend zonder reden. Hij heeft iets nodig zoals een stabiele krabpaal, is niet blij of heeft pijn. En jij kan daarbij helpen. Want dan ben je een echt goede kattenbaas!

Disclaimer
Petrebels is geen dierenarts of gedragsdeskundige: alle content, informatie en tips op deze pagina zijn bedoeld om je te inspireren en hebben een informatief karakter. Heeft je kat klachten of problemen en twijfel je over de gezondheid van je kat? Ga dan altijd naar een dierenarts of gedragsdeskundige.