Waarom je kat niet geborsteld wil worden (en hoe je het hem leert)

Niet elke kat houdt ervan om geborsteld (of gekamd) te worden. En sommige katten zijn er bang voor. Maar vachtverzorging is belangrijk. Hier lees je waarom en hoe vaak je moet borstelen. En hoe je een kat eraan laat wennen.

Op deze pagina lees je:

1. Waarom borstelen belangrijk is
2. Hoe vaak je een kat moet borstelen
3. Waarom sommige katten niet geborsteld willen worden
4. Hoe je een kat laat wennen aan borstelen en kammen
5. Wat je moet doen als je kat niet geborsteld wilt worden
6. Welke borstel en kam je bij katten het best kunt gebruiken
7. Hoe je jouw kat het best borstelt en kamt

1. Waarom is het belangrijk om een kat te borstelen en kammen?

Katten zijn echte poetsers – ze wassen zichzelf vaak (vooral als ze lekker in hun mand of krabmeubel liggen) en houden van een schone vacht. Maar toch kunnen ze niet alles helemaal zelf. Vooral in het rui-seizoen – in het voorjaar en de herfst – verliezen katten veel haren. En die losse (dode) haren kunnen gaan klitten of voor haarballen zorgen. Daarom is het belangrijk om je kat regelmatig te borstelen.

Oudere katten, katten met artrose of raskatten met een platte snuit kunnen niet goed bij de moeilijke plekken op hun lichaam – zoals hun rug of staart. Die help je extra als jij de vacht goed bijhoudt en borstelt – want dan blijft de vacht vrij van klitten, vervilting en voorkom je dat je kat te veel haarballen krijgt.

2. Hoe vaak moet je een kat borstelen?

Hoe vaak je een kat moet borstelen en kammen hangt van een aantal dingen af. Van zijn gezondheid, leeftijd en van de vacht. Het verschilt ook per ras en kat zelf, maar dit zijn een paar handige richtlijnen die je helpen om te bepalen hoe vaak je kat geborsteld moet worden:

• Langharige katten: elke dag borstelen of kammen. Deze katten verliezen dagelijks veel haar en krijgen snel klitten.
• Kortharige katten: wekelijks even borstelen of kammen is genoeg.
• Katten met een boven- én ondervacht: katten met dit soort vacht hebben altijd wat extra aandacht nodig. Borstel regelmatig en let goed op klitten en vervilting op lastige plekken (in hun oksels bijvoorbeeld).

Heb je weinig tijd om je kat te borstelen en kammen of lukt het je niet goed? Maak dan een afspraak met een kattentrimster – die weet alles van katten en hun vacht en verzorgt de vacht van je kat op een professionele manier.

3. Waarom willen sommige katten niet geborsteld worden?

Sommige katten hebben er echt een hekel aan om geborsteld te worden. Ze rennen weg, gaan blazen, slaan of zijn er simpelweg bang voor. Hieronder vind je redenen waarom je kat niet geborsteld wilt worden:

• Je kat vindt het spannend of zelfs eng. Dat kan te maken hebben met een trauma of een slechte ervaring met mensen.
• Je kat is overgevoelig. Sommige katten hebben een gevoelige huid (of gevoelig karakter) en kunnen overprikkeld raken als ze langdurig aangeraakt worden.
• Je gebruikt de verkeerde borstel. Sommige katten gaan goed op kammen, anderen op een stevige borstel en weer andere katten houden meer van een rubber borstel. Zoek daarom uit op welke borstel je kat het best reageert.
• Je borstelt verkeerd. Als je te lang achterelkaar borstelt, tegen de haarrichting in of op een plek waar je kat gevoelig is (zoals de buik), dan kan je kat dat heel vervelend vinden.
• Je kat is er niet aan gewend om geborsteld of gekamd te worden. Voor katten die nog nooit geborsteld of gekamd zijn, kan vachtverzorging best spannend zijn. Een kat moet dan eerst leren dat borstelen oké is. Weten hoe je dat aanpakt? Dat vertellen we je hierna.

4. Zo laat je een kat wennen aan borstelen en kammen

Kittens en jonge katten laat je het makkelijkst wennen aan borstelen en kammen – ze zijn nog jong, hebben vaak geen slechte ervaringen met mensen en je kunt ze nog veel leren. Maar volwassen katten, katten met een rugzakje (trauma) of katten die niet aan borstelen en kammen gewend zijn, kunnen het soms vervelend vinden.

Omdat vachtverzorging heel belangrijk is, is het de moeite erg waard om je kat te leren om geborsteld te worden. En dat kan prima – met geduld, zachtheid en een slimme aanpak. De sleutel? Eerst vertrouwen opbouwen en dan pas borstelen. En dat doe je zo (tekst gaat verder na de foto):

Stap 1. Begin met aaien

Vooral volwassen katten die niet gewend zijn aan vachtverzorging, moet je stap voor stap laten wennen aan aanrakingen. En dat begint simpel: met je hand.

• Ga op de grond zitten en blijf rustig.
• Steek je hand uit en laat je kat zélf naar je toe komen.
• Snuffelt je kat aan je hand en komt hij dichtbij? Dan is dat een teken dat hij je vertrouwt.
• Aai dan zacht over zijn kin of wangen – dat vinden de meeste katten fijn.
• Gaat dat goed? Dan kun je ook zijn kopje, oren en rug zacht aaien.
• Doe dit dagelijks (meer mag altijd) en hou vol totdat je merkt dat je kat helemaal gewend is aan aaien en jou ook vertrouwt.
• Sla de buik altijd over! De buik aaien is bij veel katten echt ‘not done’.

(bron: Handleiding voor Poezenbazen van Uitgeverij Snor)

Stap 2. Laat je kat kennismaken met de borstel of kam

Je kat is inmiddels gewend aan aaien en aanrakingen. Nu kun je hem laten wennen aan een kattenborstel of kam. En volg deze stappen:

• Pak een zachte kattenborstel of kam, steek je hand uit en laat je kat aan de borstel snuffelen.
• Spint hij of blijft hij rustig? Dan kun je hem zachtjes kammen op de plekjes die hij tijdens het aaien aangenaam vond – bijvoorbeeld zijn wangen of achter zijn oren.
• Bouw dit rustig op: begin met korte sessies, stop als je kat onrustig wordt en beloon hem achteraf met iets lekkers of een knuffel.
• Gaat dat goed? Dan kun je zijn hele lijf borstelen – altijd met de haarrichting mee. En vergeet niet: hou het kort en doe het altijd rustig en zacht.
• Laat je kat merken dat hij niet meer gekamd of geborsteld wil worden – loopt hij weg, blaast hij of zwiept hij met zijn staart? Laat hem dan met rust en probeer het later (of de volgende dag) nog eens.

Een kat kan wat opgewonden zijn na het borstelen. Dat is normaal. En je doet hem een groot plezier met een krabpaal, want daar kan hij al zijn energie op kwijt!

Tip: een microvezeldoek is een zacht alternatief voor borstelen

Is je kat gewend aan borstelen en kammen, maar merk je dat hij het toch niet fijn blijft vinden? Dan kun je de vacht van je kat tussen de borstel- en kambeurten door ook verzorgen met een (schone en droge!) microvezeldoek. De structuur van deze doeken lijkt namelijk op die van een kattentong en helpt je om losse haren en huidschilfers te verwijderen, op een heel zachte manier. Maar let op: een microvezeldoek is een aanvulling, geen vervanging van borstelen. Blijf je kat dus regelmatig borstelen of kammen om klitten, haarballen en huidproblemen te voorkomen.

5. Wat moet je doen als je kat echt niet geborsteld wilt worden?

Rent je kat weg tijdens het borstelen of laat hij op een andere manier weten dat hij er geen zin in heeft? Laat hem dan gewoon even met rust. Je kat dwingen om geborsteld te worden heeft geen zin – hij krijgt er daarmee alleen maar nog meer een hekel aan. Probeer het gewoon op een later moment opnieuw en gebruik een andere aanpak of plek. Deze tips kunnen je helpen.

• Kies een rustig moment – borstel je kat niet als hij zich aan het wassen is, niet na het eten of als hij liever wil spelen.
• Zoek ook een rustige en fijne plek uit om je kat te borstelen.
• Gebruik een borstel die bij de vacht én het karakter van je kat past.
• Let op signalen: als je kat wegloopt, blaast, slaat, met zijn staart zwiept of zijn oren naar achteren doet, stop dan meteen.
• Beloon goed gedrag met iets lekkers, lieve woorden en natuurlijk een aai of knuffel (als je kat daarvan houdt).
• En vooral: hou het leuk voor je kat en voor jezelf. Borstel liever elke dag een paar minuten dan een keer per week met veel strijd of weerstand.

Merk je dat je kat bang blijft voor borstelen of het gewoon echt niet wil? Ga dan eens naar een kattentrimster of een gedragstherapeut, want die kunnen je helpen met een aanpak die bij jou en je kat past.

6. Waarmee borstel je een kat?

Er zijn allerlei soorten borstels en kammen voor katten verkrijgbaar. Welke je nodig hebt hangt vooral af van de vacht van je kat, maar ook van waar je kat zich fijn bij voelt. Dit zijn een paar handige richtlijnen:

• Langharige katten: gebruik een metalen borstel of kam – die komt goed door de dikke vacht heen.
• Kortharige katten: een rubberen borstel of kam zijn vaak genoeg en voelen voor veel katten prettig aan.
• Gevoelige katten: wissel de borstel en kam eens af met een schone en droge microvezeldoek of een zachte borstel van rubber.

7. En zo borstel of kam je een kat

Borstel een kat altijd met de haargroei mee – dus van de kop naar de staart. En nooit tegen de haren in, want dat is vervelend (of zelfs pijnlijk) voor katten en veroorzaakt klitten. Begin bij het kopje met een kam en borstel later zijn rug en de rest van zijn lijf (maar niet zijn buik).  Wil je ook onder de kin kammen? Doe dat dan met een rustige beweging van kin naar borst. (bron: What cats want van dr. Yuki Hattori)

Goed voor je kat zorgen betekent ook dat je zijn vacht goed moet verzorgen. Maar niet elke kat vindt borstelen en kammen meteen fijn. En dat is oké, want je kunt je kat rustig laten wennen aan aanraking, borstelen en kammen. Als je daar de tijd voor neemt en zo het vertrouwen van je kat wint, dan maak je van vachtverzorging een fijne gewoonte voor jou en je kat. En daar worden jullie allebei blij van!

Disclaimer
Petrebels is geen dierenarts of gedragsdeskundige: alle content, informatie en tips op deze pagina zijn bedoeld om je te inspireren en hebben een informatief karakter. Heeft je kat klachten of problemen en twijfel je over de gezondheid van je kat? Ga dan altijd naar een dierenarts of gedragsdeskundige.